Hamburg’da ilkokullardaki eğitimin dört yıldan altı yıla çıkarılmasını öngören eğitim reformu için halk oylaması yapılıyor. Eğitim sisteminin eyaletlere göre farklılıklar gösteridiği ülkede yeni reformlarlar öngörülüyor.Almanya’da öğrenciler, genelde dört yıllık ilkokul eğitiminin ardından, derslerindeki başarı seviyesine göre farklı okullara ayrılıyor. Başarılı öğrenciler, “Gymnasium” adı verilen orta ve devamında lise eğitiminin verildiği genel liselere girmeye hak kazanırken, bu okullara giremeyen öğrencilere orta okul düzeyinde çeşitli seçenekler sunuluyor.

Referandumun yapıldığı Hamburg’da da eyalet hükümeti, ilkokul süresinin dört yıldan altı yıla çıkarılmasını ve öğrencilerin yedinci sınıftan itibaren notlarına göre farklı okullara ayrılmasını amaçlıyor. Hamburg eyaletindeki Yeşiller-Hrıstiyan Birlik Partileri koalisyonunun söz konusu önerisine karşı çıkanlar, bu değişikliğin referanduma götürülmesi gerektiği konusunda ısrarcı olmuştu.
Alman öğrencilerin karnesi zayıf
Ancak çeşitli reform girişimlerine rağmen, Alman öğrenciler uluslararası araştırmalara göre “en başarılı öğrenciler” arasında yer alamıyor. Araştırmalarda birinci gelemeyen Almanya’nın eğitimin başka bir alanında ise kırılamayan bir rekoru var: Almanya birbirinden farklı 16 eğitim sisteminin geçerli olduğu tek ülke. Yani, Almanya’da her eyaletin kendine özgü bir eğitim sistemi var. Berlin’deki Sosyal Araştırmalar Bilim Merkezi’nden Dr. Rita Nikolai, eyaletler arasında okul değiştirmenin giderek zorlaştığına dikkat çekiyor.
Nikolai,”Çocukların daha kötü bir okula, örneğin genel liselerden daha düşük seviyeli bir okula düşme ve sınıfta kalma ihtimali yükseliyor, çünkü eyelatelerin müfredatları birbirinden çok farklı. Yani Bremen’de ya da Hamburg’da öğretilenler, Bavyera ve Baden-Württemberg’de öğretilenlerle aynı değil” diyor.

16 ayrı eyalet, 16 ayrı eğitim sistemi
Örneğin Hessen eyaletinde altıncı sınıftan itibaren ikinci yabancı dil öğrenme imkanı sunulurken, diğer eyaletlerde ikinci yabancı dil eğitimine yedinci sınıfta başlanıyor. Bir öğrenci, altıncı sınıfta başka bir eyaletten Hessen’ taşındığında, bir yıllık yabancı dil açığıyla karşı karşıya kalıyor. Öğrencinin altıncı sınıfı tekrar mı edeceği, yoksa ek yabancı dil dersleri mi alacağı konusundaki karar ise okullara bırakılıyor.
Almanya’nın pek çok eyaletinde gelecek yıl için büyük eğitim reformları öngörülüyor. Örneğin Berlin’de yaz tatilinin ardından farklı düzeydeki tüm orta okullar, ‘ikinci derece okul’ adı altında birleştirilecek. Saar eyaletinde ise ilkokulun süresinin dört yıldan beş yıla çıkarılmasına karar verildi.

Almanya’da, devlet ile eyalet yönetimleri 2006 yılında, eyaletlere eğitim alanında daha fazla yetki tanınmasını öngören değişiklik üzerinde uzlaşmaya varmıştı. Ortak eğitim standartları, karşılıklı olarak diplomaların tanınması gibi konular ise düzenli aralıklarla toplanan Kültür Bakanları Konferansı’nda ele alınıyor. Konferansta bir araya gelen 16 eyaletin bakanının bu sorulara ortak bir yanıt bulması bekleniyor. Thüringen eyaleti Kültür Bakanı Christoph Matschie, ortak eğitim politikası belirleme yetkisinin devletten alınmış olmasını eleştiriyor.
Matschie, “Bence, eğitim politikasında, Berlin’de, Erfurt’ta ya da Hamburg’da okula giden çocukların aynı standartlara sahip olmasını sağlamak için çabalamamız şart. Aslında bu yetkinin devlette kalması gerekiyordu, ama buna engel olundu” değerlendirmesinde bulunuyor.